طی قرنها، علی رغم کمکهای درمانی رسمی به زنان، فقط در چند ماهه اخیر، مساله ابتلای زنان به سوء مصرف مواد، مورد توجه قرار گرفته است. ماهیت و دلایل زیر بنایی سوء مصرف مواد در زنان و مردان از یک شیوه مشابه پیروی نمی کند. و بالاخره تشخیص داده شد که نتایج تحقیقات مربوط به مردان را نمی توان به عنوان راه حلهای موثر، در مورد زنان نیز به کار گرفت.در اینجا مسایلی مورد بحث قرار می گیرند که در کار با زنان معلول و مبتلا به سوء مصرف مواد می تواند ظهور کند، زیرا، تجارب آنان از نظر بدنی، فرهنگی و اجتماعی، با مردان و سایر زنان متفاوت است. موضوع کلیدی بحث حاضر این است که زنان معلول و مبتلا به سوء مصرف مواد، در درجه اول و قبل از همه یک زن هستند که مسایل ویژه خود را دارند و در این زمینه، لازم است مشکلات آنان درک شود و در کار مشاوران، مددکاران اجتماعی و سایرین مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس، مبحث حاضر مروری است بر کار مونیکاکوهن و مشاوران کلینیک سرپایی CASPAR در کمبریج ماساچوست راجع به زنان مبتلا به سوء مصرف مواد که بر 25 سال تجربه جمعی و دانسته های دست اول و آخرین پژوهشهای مربوط به این موضوع متکی است (سال 2000). کلینیک فوق، برای افراد و خانواده هایی که درگیر یک یا چند نوع اعتیاد هستند، درمان جامع سوء مصرف مواد را تدارک می بیند.

زنان معلول از جمله گروه های خاص اجتماعی هستند که به دلیل نقص جسمانی ممکن است به طور مضاعف از فرصت ها و امکانات اجتماعی بی بهره باشند. نحوه تعامل این قشر خاص از زنان جامعه با افراد سالم یکی از موارد مهمی است که بایستی به آن پرداخت. درک این تعاملات و فهم مشکلات زندگی اجتماعی آنها در عرصه میان فردی و نهادی می تواند به فهم جایگاهشان در جامعه، نحوه سازگاری آنان با اجتماع و تشریح مشکلات زندگی روزمره آنان یاری رساند. این مطالعه به لحاظ روش شناسی با رویکرد کیفی و با روش گروه مرکز در میان زنان معلول جسمی حرکتی شهر بوکان، شهری کردنشین در استان آذربایجان غربی، انجام شده است. نتایج حاکی است که زنان معلول در زندگی اجتماعی خود با مسائلی همچون دوگانگی تعاملی و محرومی تهای مضاعف روبه رو هستند و در این عرصه از یک سو توانسته اند به نوعی تعریف جدید از خود دست یابند و از سوی دیگر به نوعی خودتقویتی جمعی و مقاومت فعال اقدام کنند.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه ویژگی شخصیتی سخت رویی و سه مولفه آن (تعهد، کنترل و مبارزه جویی) در زنان معلول ورزشکار، معلول غیر ورزشکار و زنان سالم ورزشکار شهر تهران انجام گرفت. در این پژوهش نمونه ای شامل 25 نفر از زنان عضو تیم ملی معلولین با 25 نفر از زنان معلول غیر ورزشکار و 25 نفر از زنان سالم ورزشکار با استفاده از پرسشنامه سخت رویی کوباسا مورد مقایسه قرار گرفته اند. پژوهش از نوع پس رویدادی است. نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک طرفه نشان داد بین سخت رویی و مولفه های آن در سه گروه تفاوت معنادار وجود دارد. همچنین آزمون دانت نشان داد که در ویژگی شخصیتی سخت رویی و هر سه مولفه آن میانگین مربوط به زنان سالم ورزشکار و معلول ورزشکار با هم برابر می باشد، اما در زنان معلول غیر ورزشکار سخت رویی و مولفه های آن پائین تر از دو گروه زنان معلول ورزشکار و زنان سالم می باشد.

سابقه و هدف سواد سلامت به دلیل نقشی که در پیشبرد تصمیم گیری های مناسب در زمینه سلامت جسمی افراد دارد می تواند کیفیت زندگی آنها متاثر از خود سازد. از این رو، مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین سواد سلامت و کیفیت زندگی در زنان معلول ورزشکار شهر تهران انجام شد. مواد و روش ها مطالعه حاضر تحلیلی و از نوع مقطعی بود. جامعه آماری پژوهش، کلیه زنان معلول ورزشکار ثبت نام شده در فدراسیون ورزشی جانبازان و معلولین شهر تهران بودند که از میان آنها 169 نفر در سال 1396 انتخاب شدند. روش نمونه گیری به صورت تصادفی ساده بود. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های SF-36 و سواد سلامت منتظری و همکاران(1393) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شد. یافته ها یافته های پژوهش نشان داد که مقدار ضریب همبستگی پیرسون بین کیفیت زندگی و سواد سلامت در زنان معلول ورزشکار برابر با 529/0 بوده و در سطح 01/0P< رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. یعنی اینکه هرچقدر افراد از سواد بالاتری برخوردار باشند به همان نسبت از کیفیت زندگی بالاتری برخوردار بودند. نتیجه گیری با توجه به نتایج به دست آمده از مطالعه، داشتن سطح مناسبی از سواد سلامت می تواند به زنان ورزشکار معلول کمک کند تا علاوه بر ارتقای سطح کیفیت زندگی شان، به سطح بالای مشارکت ورزشی نیز دست بیابند. از این رو، متخصصان و برنامه ریزان سلامت می توانند با رشد و توسعه آگاهی افزایی و تاکید بر نقش سواد سلامت بر اطلاع رسانی و تصمیم گیری های صحیح سلامت ورزشکاران معلول یاری برسانند.

سوء‎‍استفادۀ جنسی از افراد دارای معلولیت، مسئله‎‍ای شایع در جامعۀ معاصر است. بررسی آزار جنسی زنان معلول ازجمله موضوعاتی ا‎‍ست که توجه چندانی را به‎‍ خود اختصاص نداده ‎‍است. بنابراین پژوهش حاضر، به‎‍منظور بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر آزار جنسی زنان معلول استان مازندران صورت گرفته ‎‍است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی ‎‍بر نظریۀ فعالیت‎‍های روزمره و نظریۀ سبک‎‍ زندگی است. روش پژوهش پیمایشی است. به‎‍منظور ﺟﻤﻊ‎‍آوری داده، از پرسشنامه و برای تعیین اعتبار شاخص‎‍ها از اعتبار سازه‎‍نظری استفاده شد. جمعیت پژوهش، زنان و دختران معلول استان مازندران است. با توجه به تفاوت‎‍های فرهنگی و موقعیت جغرافیایی، استان مازندران به چهار نقطۀ-ساری، بابل، بهشهر و نور-تقسیم و برای تعیین حجم نمونه، از روش نمونه‎‍گیری خوشه‎‍ای تصادفی ساده استفاده شده‎‍ است. درمجموع 9417 نفر از زنان معلول شهرهای مزبور، به‎‍عنوان جامعۀ آماری انتخاب شدند. تعداد 400 پرسشنامه در بین افراد توزیع و درنهایت، 343 پرسشنامه توصیف و تحلیل شد. نتایج حاصل از به کارگیری آماره‎‍های استنباطی حاکی از این ‎‍است که متغیر سبک‎‍ زندگی، دارای بیشترین ضریب همبستگی و بیشترین مقدار بتا (489/0) با متغیر وابستۀ آزار جنسی با اثرگذاری مثبت و مستقیم است. بنابراین فرضیۀ مربوط به اثرگذاری سبک‎‍زندگی بر آزار جنسی معلولان تأیید شد. مطابق آزمون‎‍های استنباطی، دومین متغیر به لحاظ شدت اثرگذاری بر متغیر وابستۀ آزار جنسی، متغیر اهداف مناسب با بتای مشاهده‎‍شدۀ 178/0 و اثرگذاری مثبت و مستقیم است؛ بنابراین، فرضیۀ مربوط به اثرگذاری اهداف مناسب بر آزار جنسی معلولان تأیید شد؛ اما متغیر حضور محافظ توانمند بر آزار جنسی معلولان اثر معناداری ندارد و بنابراین، فرضیۀ مربوط به اثرگذاری حضور محافظ توانمند بر آزار جنسی معلولان تأیید نشد.

پژوهش حاضر به منظور بررسی عوامل اجتماعی موثر بر آزار جنسی زنان معلول استان مازندران صورت گرفته. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه فعالیت روزمره و نظریه سبک زندگی است. روش پژوهش به صورت علی است، به منظور جمع آوری داده از پرسشنامه محقق ساخته استفاده و جهت تعیین اعتبار شاخص ها از اعتبار سازه نظری استفاده گردید. جمعیت پژوهش زنان و دختران معلول استان مازندران می باشد که به چهار نقطه-ساری، بابل، بهشهر و نور-تقسیم و برای تعیین حجم نمونه از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی ساده استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش متشکل از 9417 نفر از زنان معلول شهرهای مزبور می باشد. نهایتا 343 پرسشنامه مورد توصیف و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از بکارگیری آماره های استنباطی حاکی از این است که متغیر سبک زندگی با مقدار بتای 489/0 و تاثیرگذاری مثبت و مستقیم بیشترین تاثیر را بر آزارجنسی کلامی پاسخگویان داشته است. دومین متغیر به لحاظ تاثیرگذاری متغیر اهداف مناسب با مقدار بتای 170/0 و تاثیر مثبت و مستقیم بر آزارجنسی کلامی پاسخگویان است. اما متغیر حضور محافظ توانمند با مقدار بتای 101/0 و سطح معناداری 093/0 اثر معناداری بر آزارجنسی کلامی پاسخگویان نداشته است. نتایج پژوهش با رویکردهای نظری فعالیت روزمره و سبک زندگی هم-خوانی داشته است.

زمینه: با تولد کودک معلول، والدین با چالش­ های بسیاری مواجه می ­شوند. به طور کلی مادرانی که کودک معلول دارند در مقایسه با مادران کودکان عادی سلامت روان پایین تری دارند. وجود کودک معلول در خانواده سبب بروز مشکلات روانی و عاطفی برای اعضای خانواده به ویژه مادر می شود. این مادران در مقایسه با مادران کودکان عادی از مسائلی مانند سلامت جسمی و روانی خود غافل می­ شوند و این شرایط می ­تواند سبب گوشه گیری و بی­ علاقگی به برقراری رابطه با اطرافیان در آنان شود که پیامد آن بروز افسردگی و به خطرافتادن سلامت روانی مادران است؛ از این رو لزوم توجه به وضعیت روان شناختی مادران دارای فرزند معلول، احساس می­ شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تاثیر تمرینات ورزشی (تمرینات چی­ کونگ) بر میزان افسردگی زنان دارای کودک معلول جسمی بود. روش ­­­کار: روش پژوهش حاضر نیمه تجربی (پیش آزمون - پس آزمون) با استفاده از دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. از بین زنان دارای کودکان معلول جسمی بهزیستی شهر تبریز، تعداد 30 نفر از آنها که داوطلب همکاری با طرح بودند و شرایط ورود به مطالعه را داشتند، بصورت در دسترس انتخاب و سپس در 2 گروه 15 نفری (گروه آزمایش: تمرینات چی­ کونگ و گروه کنترل) بطور تصادفی جایگزین شدند. برای گروه آزمایش، تمرینات چی کونگ (10 جلسه؛ 2 جلسه در هفته، 30 تا 40 دقیقه) انجام شد و گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. همه آزمودنی ها پیش از آغاز آموزش و پس از آن پرسشنامه افسردگی بک (فرم کوتاه) را تکمیل کردند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمرات افسردگی زنان دارای کودک معلول جسمی در گروه تمرین چی کونگ در مقایسه با گروه کنترل در پس­ آزمون به طور معنی­ داری کاهش یافته بود (p<0/05). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که تمرینات چی کونگ تاثیر مثبت و قابل توجهی بر کاهش افسردگی زنان دارای کودکان معلول جسمی دارد. بنابراین به منظور بهبود سلامت روان زنان دارای فرزند معلول جسمی، تمرینات ورزشی از جمله تمرینات چی کونگ پیشنهاد می­ شود.

هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی موانع مشارکت زنان معلول جسمی و حرکتی در برنامه های اوقات فراغت ورزشی در استان قم بود. این مطالعه ازنوع پژوهش های کاربردی بود که به صورت پیمایشی انجام شد. زنان معلول جسمی و حرکتی مراجعه کنندة به مراکز بهزیستی و مددکاری (200 نفر) نمونة آماری این پژوهش را تشکیل دادند که به صورت دردسترس انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری، پرسشنامة تعدیل شدة محمدپور رنجبر و همکاران (1393) در مقیاس لیکرت بود که روایی محتوایی و صوری آن با نظر خواهی از 10 نفر از متخصصان حوزة مدیریت ورزش و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ تأیید شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون فریدمن برای رتبه بندی موانع و گویه های مربوط به آن) تجزیه وتحلیل شد. یافته ها نشان داد که موانع مشارکت زنان معلول جسمی و حرکتی، به ترتیب اولویت عبارت اند از: موانع اقتصادی، رسانه ای، ساختاری، فرهنگی و اجتماعی، شبکه های اجتماعی و موانع فردی. به نظر میرسد که توجه به محدودیتهای مالی برای رفع این موانع و همچنین، اطلاع رسانی ازطریق رسانه ها بتواند تاحدودزیادی موانع اصلی افزایش مشارکت ورزشی بانوان معلول جسمی و حرکتی را برطرف کند.

مراقبت های بهداشت باروری در زنان معلول جسمی حرکتی مانند زنان سالم حایز اهمیت است. با توجه به این که زنان مبتلا به معلولیت های جسمی حرکتی برای دریافت مراقبت های بهداشت باروری دچار موانع گوناگونی می باشند. این پژوهش با هدف تعیین مراقبت های بهداشت باروری دریافت شده طی دوران معلولیت در زنان معلول جسمی حرکتی انجام شده است.پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی است و ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای بود که به صورت خود گزارش دهی تکمیل گردید. در این پژوهش 241 زن معلول جسمی حرکتی 49-15 ساله متاهل عضو جامعه معلولین ایران که به روش سرشماری انتخاب شده بودند، نمونه پژوهش را تشکیل داده اند.نتایج بیانگر آن بود که 3.1 درصد از مجموع نمونه ها (223 نفر) که در دوران معلولیت ازدواج کرده بودند، مشاوره جنسی دریافت کرده اند. و 2.9 درصد از کل نمونه ها (241 نفر) مشاوره جنسی بعد از ازدواج دریافت کرده اند. مراقبت های تنظیم خانواده (به جز اندازه گیری وزن و معاینه دستگاه تناسلی در اولین مراجعه) در کمتر از 50 درصد از نمونه ها انجام شده بود. همچنین معاینه در اولین مراجعه بارداری (به جز آزمایش خون و ادرار) در کمتر از 37 درصد انجام گردیده بود. آموزش های دوران بارداری (به جز آموزش تغذیه و شیردهی) توسط کمتر از 35 درصد از زنان مورد مطالعه دریافت شده بود. تمامی مراقبت های دوره ای بارداری (به جز ویزیت دندانپزشکی) در 75-60 درصد از نمونه ها انجام شده بود. انجام آزمایش پاپ اسمیر در 14.9 درصد و آموزش خودآزمایی در 4.6 درصد و معاینه پستان توسط کارکنان بهداشتی در 6.2 درصد نمونه ها انجام شده بود و هیچ کدام از زنان دارای سن بیش از 40 سال جهت ماموگرافی ارجاع نشده بودند.طبق یافته های این پژوهش، درصد پایینی از زنان معلول جسمی حرکتی مراقبت های بهداشت باروری را دریافت کرده بودند. لذا توصیه می شود این مساله مورد توجه سیستم بهداشتی و درمانی و سازمان بهزیستی کشور قرار گیرد و تسهیلات لازم برای انجام این مهم فراهم شود. همچنین بررسی موانع دسترسی زنان معلول جسمی حرکتی به مراقبت های بهداشت باروری ضروری به نظر می رسد.